1. فرایند کسب و کار چیست؟
• تعاریف، ویژگی‌ها و اهمیت فرایندها در سازمان.
• تفکر فرایندمحور در مقابل تفکر وظیفه‌محور.
• چرخه حیات فرایند (تحلیل، طراحی، پیاده‌سازی، پایش و بهبود).
2. چرا مدل‌سازی فرایندها مهم است؟
• مزایای مدل‌سازی: وضوح، استانداردسازی، تحلیل، ارتباطات، اتوماسیون.
• آشنایی با استانداردهای مدل‌سازی (مروری مختصر).
• معرفی BPMN: تاریخچه، اهداف و مزایای استفاده از آن.

3. معرفی ابزارهای مدل‌سازی BPMN:
• معرفی ابزارهای رایگان و تجاری (مثلاً: Camunda Modeler, Bizagi Modeler, Lucidchart, Microsoft Visio).
• راهنمای نصب و آشنایی اولیه با یک ابزار منتخب.
بخش دوم: عناصر اصلی BPMN 2.0 – هسته مرکزی
1. اشیاء جریان (Flow Objects):
• رویدادها (Events):
• شروع (Start), پایان (End), میانی (Intermediate).
• انواع رویدادها: پیام (Message), زمان (Timer), شرط (Conditional), خطا (Error) و… (معرفی کاربردی‌ترین‌ها).
• کاربرد هر نوع رویداد در سناریوهای مختلف.
• فعالیت‌ها (Activities):
• وظیفه (Task): مفهوم وظیفه کاربر، وظیفه دستی، وظیفه سرویس و…
• فعالیت فرعی (Sub-process): مفهوم و نحوه استفاده برای مدل‌سازی سلسله‌مراتبی.
• فرایند کلی (Global Process).
• فرایند تراکنش (Transaction Process) (در صورت نیاز به سطح پیشرفته).
• دروازه‌ها (Gateways):
• انحصاری (Exclusive/XOR): برای تصمیم‌گیری و انشعاب.
• موازی (Parallel/AND): برای فعالیت‌های همزمان.
• مبتنی بر رویداد (Event-Based): برای تصمیم‌گیری بر اساس رویداد.
• شامل (Inclusive/OR) (در صورت نیاز به سطح پیشرفته).
• کاربرد و تفاوت هر نوع دروازه.
2. اشیاء اتصال (Connecting Objects):
• جریان توالی (Sequence Flow): برای نمایش ترتیب انجام فعالیت‌ها.
• جریان پیام (Message Flow): برای نمایش ارتباط و تبادل اطلاعات بین “استخرها” (Pools).
• ارتباط (Association): برای اتصال داده‌ها، متن توضیحی و… به عناصر.

بخش سوم: عناصر ساختاری BPMN 2.0 – سازماندهی فرایندها
1. استخرها و خطوط شنا (Pools and Lanes):
• استخر (Pool): برای نمایش شرکت‌کنندگان اصلی فرایند (مثل سازمان‌ها یا بخش‌های مختلف).
• خطوط شنا (Lanes): برای نمایش نقش‌ها یا واحدهای سازمانی درون یک استخر.
ن چگونه Pools و Lanes ساختار و مسئولیت‌ها را در فرایند نشان می‌دهند.
2. اشیاء داده‌ای (Data Objects):
• موجودیت داده (Data Object): برای نمایش اطلاعاتی که در فرایند تولید یا مصرف می‌شوند.
• مخزن داده (Data Store): برای نمایش محل نگهداری دائمی اطلاعات.
• ورودی/خروجی داده (Data Input/Output) (در صورت نیاز به سطح پیشرفته).
3. آرتیفکت‌ها (Artifacts):
• اشیاء متنی (Text Annotation): برای افزودن توضیحات بیشتر.
• گروه (Group): برای دسته‌بندی بصری عناصر مرتبط.
بخش چهارم: مدل‌سازی پیشرفته و نکات کاربردی
1. سطوح مدل‌سازی با BPMN:
• مدل‌سازی سطح بالا (High-level) تا مدل‌سازی جزئی (Detailed).
• چگونه از فرایندهای فرعی (Sub-processes) برای مدیریت پیچیدگی استفاده کنیم.
2. انواع فرایندها در BPMN:
• فرایند اجرایی (Executable Process).
• فرایند غیر اجرایی (Non-Executable Process).
• گفتگو (Choreography) و هماهنگ‌سازی (Collaboration) (برای ارتباط بین دو یا چند Pool).
• مکالمه (Conversation) (در صورت نیاز به سطح پیشرفته).

3. نکات مهم و بهترین شیوه‌ها در مدل‌سازی BPMN:
• قوانین طلایی برای مدل‌سازی واضح و خوانا.
• پرهیز از اشتباهات رایج در مدل‌سازی.
• نحوه نام‌گذاری استاندارد عناصر.
4. بررسی سناریوهای واقعی و تمرین عملی:
• مدل‌سازی فرایندهای مختلف از صنایع گوناگون (مثلاً: ثبت سفارش، استخدام، پردازش فاکتور).
• کار گروهی و حل مسائل.
بخش پنجم: پیاده‌سازی و ارتباط با سایر حوزه‌ها (اختیاری/پیشرفته)
1. BPMN و اتوماسیون فرایندها:
• آشنایی با موتورهای BPM و نقش BPMN در آن‌ها.
• تفاوت مدل‌سازی برای مستندسازی و مدل‌سازی برای اجرا.
2. ارتباط BPMN با سایر متدولوژی‌ها:
• BPMN و Lean/Six Sigma.
• BPMN و Agile.